در مفهوم «انسان برتر» – محمد اقبال

در مفهوم «انسان برتر»

محمد اقبال

ENSAN BARTAR« با مفهوم”انسانِ برتر”مشکل دارم، ویژگی های”انسانِ برتر”چیست ؟ “انسانِ برتر” یعنی برتر از که و چه؟»

سؤال فوق را دوستى عنوان كرده و دوست ديگرى از من خواسته اگر حرفى دارم بگويم

حقير در محدوده بضاعت اين پست را مى گذارم.

█ حكايت يك آيه معروف: … ان اكرمكم عند الله اتقاكم

هركس سر و كارى با قرآن داشته باشد يا در يك خانواده مذهبى به دنيا آمده باشد «ان اكرمكم عند الله اتقاكم» را شنيده است

كاملترش اين است كه اين هم شهرت دارد: «ياأيها الناس إنا خلقناكم من ذكر وأنثى وجعلناكم شعوبا وقبائلا لتعارفوا، إن أكرمكم عند الله أتقاكم…».

اين آيه را آخوندها در مراسم عقد مى خواندند و معنى مى كردند كه خدا گفته كه «ما شما را زن و مرد آفريديم و شما را دسته ها و قبيله هايى كرديم كه با هم آشنا شويد، برترين شما نزد خداوند پرهيزكارترين شما است».

اما وقتى كمى عربى بدانى و بروى تويش آيه بلكل معنى ديگرى مى دهد: حالا به معنى آن دقت كنيد:

اين مردم، شما را از يك نر و يك ماده (يك زن و يك مرد) خلق كرديم و شما را خلق خلق (شعوب جمع شعب) و قبيله قبيله قرار داديم تا (از هم) شناخته شويد، پس (اما) برترين شما نزد خداوند با تقواترين شما است.

در مورد اين كه اين آيه به چه دليلى نازل شده (شأن نزول) چند حكايت نزديك به هم وجود دارد كه دو حكايتش را نقل به مضمون مى كنم.

يك مورخ گفته است: روزى در جمعى فردى به يكى كم محلى مى كرد و وقتى گفتند چرا؟ گفت او سياهپوست است. پيغمبر شنيد و از كسى كه در كنارش بود پرسيد چه مى بيني؟ گفت آدمهاى سياه و سفيد و گندمگون … پيامبر گفت خير اينها همه انسان هستند. بعد آيه فوق نازل شد

مورخ ديگرى نقل كرده است: يك سياهپوست در بازار متاعى مى فروخت و شرط گذاشته بود به كسى اين را مى فروشم كه تضمين كند من در نمازهاى پنجگانه پشت رسول خدا نماز بگذارم. يكى خريد و اين تضمين را داد. او همراه با سياهان ديگر پشت پيامبر نماز مى خواند كه يك روز غايب شد. پيامبر حال او را پرسيد گفتند در بستر مرگ است. پيامر به خانه اش رفت و وقتى رسيد وى درگذشته بود. پيامبر بر او نماز گذارد و …

جماعتى كه آنجا بودند بهشان برخورد. يك عده گفتند ما از مهاجرين بوديم از مكه دنبال تو آمديم. ديگرانى گفتند ما از انصار هستيم و در مدينه به يارى تو شتافتيم تو به هيچيك از ما چنين احترامى نگذاشتى. پيامبر شروع به توضيح كرد كه اين آيه نازل شد

و …

دقت كنيد آيه در سرزمينى نازل شده كه هر كسى به قبيله و عشيره و مليت و قوميت خودش فخر مى فروخته. بردگان سياه حبشى و زنگبارى هم كه بيچاره ها جاى خود را داشته اند، چه برسد به زنها.

حالا توى اين شرايط درست در برابر ارزشهاى حاكم بر جامعه، مى گويد، آهاى مردم؛ همه تان حاصل جفتگيرى يك نر و يك ماده هستيد بنابراين قبيله و مليت و سياه و سفيد و اين چيزها از دم كشك است، ارزش نيست. آن كسى نزد خدا برتر است كه با تقواتري است.

تقوا در عربى از ريشه ”وقايه” است. همين حالا هم به ماسك ضد گاز مى گويند: «قناع لوقاية الغازات». معنى تقوا يعنى صيانت و حفاظت كردن (خود در برابر ضد ارزش دوران و قيمت دادن براى آن). مرز سرخ دوران ما همان رژيم پليد حاكم بر ميهنمان است، ضد ارزش دوران ما براى ما همان است. در يك كلام تقواى دوران ما همان «مقاومت» است. حتما كه براى يك اروپايى و آمريكايى و … هم ارزش و ضد ارزش وجود دارد. پرهيزگارى كه در واقع نوعى معناى منفى مى دهد ترجمه درستى از تقوا نيست. آخوندها هم اين چيزها را مطابق دستگاه فاسد خودشان با دورى از شهوت و ساير مسائل فردى كه آن را «گناه» مى نامند معنى مى كنند.

حالا بفرماييد اصلا ”انسان” برتر وجود دارد يا خير؟

به نظر من نه وجود ندارد. اما هركس كه براى حفظ ارزشهاى متعالى انسانى و در برابر ضد ارزشهاى حاكم بيشتر ايستادگى مى كند و خلاصه قيمت بيشترى مى دهد البته كه پيشتازتر است و جلوتر.

بقيه اش با خودتان

محمد اقبال

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s